Röntgen Domus



Rafsegulbylgjan
Ljós og röntengeislun eru dæmi um rafsegulbylgjur. Rafsegulbylgjusviðið er litróf sem nær yfir mikinn fjölda af rafsegulbylgjum sem hafa mjög mismunandi eiginleika eftir því hvar þær eru staðsettar í sviðinu. Staðsetningu í þessu sviði ráða bylgjulengd, tíðni og orka. Rafsegulbylgja er samfléttun rafsviðs og segulsviðs og er ein mynd orkuflutnings. Til þess að geta skýrt út alla eiginleika rafsegulbylgjunnar verður oft að grípa til þess að lýsa þeim sem örlitlum óhlöðnum ögnum sem þjóta áfram með ljóshraða. Þessar agnir eru þá kallaðar fótónur. Fótóna flytur með sér orku sem stendur í réttu hlutfalli við tíðni bylgjunnar. Útvarpsbylgjur eru með lága tíðni og orkulitlar en röntgengeislun hefur háa tíðni og flytur með sér mikla orku. Þetta kallast jónandi geislun.


Jónandi geislun:
Myndun jónandi geislunar verður á tvo vegu. Í geislatækjum sem eru til þess byggð að framleiða slíka geislun og við geislavirkni.Jónun er sá atburður þegar rafeind sem er á braut sinni umhverfis kjarna er tekin þaðan. Frumeindin verður eftir einni rafeind fátækari en áður og því ekki lengur í hleðslujafnvægi. Oftast er jónun skýrð út frá árekstri geislaagnar og rafeindar sem gefur rafeindinni nægilega hreyfiorku til þess að yfirgefa frumeind þá sem hún tilheyrir.

Röntgengeislinn:

Uppgötvun röntgengeislans átti sér stað þegar þýskur prófessor að nafni Wilhelm Konrad Röntgen var að gera tilraunir með rafleiðni milli tveggja skauta í lofttæmdum glerhylkjum í nóvember 1895. Hann tók eftir því að ljós myndaðist á plötu sem var í nokkurri fjarlægð frá glerhylkinu. Platan var þakin zinksúlfíði og lýsti upp um leið og rafstraumur fór í gegnum glerhylkið. Það sama gerðist þótt glerhylkið væri vandlega hulið ljósþéttu klæði. Í kjölfar þessarar uppgötvunar fylgdu miklar rannsóknir í upphafi 19. aldarinnar á myndun, eiginleikum og áhrifum röntgengeislunar. Fljótt kom í ljós að geislun gat verið skaðleg. Líffræðileg áhrif hennar voru mikil og gátu jafnvel verið banvæn. Er ljóst að allmargir af brautryðjendum í notkun hennar urðu um leið fórnarlömb hennar. Öflugar geislavarnir voru því víðast hvar settar á stofn á 4. og 5. áratug 20. aldarinnar og skilgreindar voru nokkuð nákvæmlega gildar ástæður fyrir notkun geislunar

www.rd.is